Türkiye İçin Bölgesel Ölçekte Bir Proton Modeli Hedefi

Uluslararası bilim insanlarının katkı sunduğu 1. Proton Çalıştayı’nda, Türkiye’nin geniş bir coğrafyada örnek bir iş birliği modeli geliştirme potansiyeli ele alındı.

06 Şub 2026 - 18:53 YAYINLANMA
Türkiye İçin Bölgesel Ölçekte Bir Proton Modeli Hedefi

Hızlı Özet Göster Türkiye'de düzenlenen 1. Proton Çalıştayı'nda, proton ve parçacık hızlandırıcıları alanında bütüncül bir ekosistem yaklaşımı benimsenerek ulusal yol haritası oluşturulması hedeflendi.Çalıştayda, bu teknolojilerin farklı disiplinler tarafından nasıl değerlendirileceği ve Türkiye'nin geniş bir coğrafyada model oluşturma potansiyeli tartışıldı.Sağlık Bakanlığı ve diğer paydaşlarla ortak çalışma mekanizmaları geliştirerek, Türkiye'nin bu alanda uluslararası standartlarda sürdürülebilir kapasiteye ulaşması amaçlanıyor. AI özetimiz yardımcı oldu mu? Bize bildirin.

Ankara /İstanbul - Proton Tedavileri ve Parçacık Hızlandırıcıları Bilim ve TeknolojiDerneği (PROPAR-TEK) tarafından Ankara ve İstanbul’da iki gün boyuncadüzenlenen “Ankara-İstanbul 1. Proton Çalıştayı” tamamlandı. Çalıştayda, protontedavileri ve parçacık hızlandırıcıları teknolojileri; yalnızca tekil bir cihazveya hastane yatırımı perspektifiyle değil, kamu-akademi-sanayi-sivil toplumpaydaşlarını kapsayan bütüncül bir ekosistem yaklaşımıyla ele alındı.

Çalıştayıntemel hedefi, Türkiye’de proton ve parçacık hızlandırıcıları alanındasürdürülebilir, koordineli ve stratejik bir ulusal yol haritasınınoluşturulmasına katkı sağlamak oldu. PROPAR-TEK Başkanı Prof. Dr. AytuğAltundağ, bu yaklaşımı şu sözlerle değerlendirdi: “Bu alanı tek bir merkezya da tek bir cihaz başlığına indirgemeden, ortak akıl ve istişareyle ulusalbir ekosistem modeli oluşturmayı hedefliyoruz.”

Çokdisiplinli katılım, ortak raporlama yaklaşımı

Çalıştaya;radyasyon onkolojisi, nükleer tıp ve medikal fizik alanlarının yanı sıra yüksekenerji fiziği, kuantum kimya ve kimya disiplinlerinden akademisyenler veuzmanlar katıldı. Ayrıca sağlık, sanayi ve enerji alanlarında faaliyet gösterenulusal araştırma kurumları ve enstitülerinin yönetici ve temsilcileri detoplantılarda yer aldı.

Toplantılarkapsamında, Türkiye’nin mevcut ve potansiyel yetkinliklerini ortaya koyacak bir“yetkinlik atlası” yaklaşımı ve bu atlası besleyecek ortak bir raporlama diliüzerinde duruldu. Çalıştayda geliştirilen metodolojinin, ulusal düzeyde kararalma süreçlerinde kullanılabilecek nitelikte olması hedeflendi. Prof. Dr.Aytuğ Altundağ, çalıştayın bu yönüne dikkat çekerek, ortak bir raporlamadili ve yol haritası yaklaşımının birlikte olgunlaştırılmasının önemli birçıktı olduğunu vurguladı.

Bölgeseliş birliği ve Türkiye’nin model olma potansiyeli

Çalıştayda,farklı ülkelerden katılan bilim insanlarının katkılarıyla Türkiye’nin bölgeselölçekte üstlenebileceği rol de değerlendirildi. Türkiye’nin bilimsel veteknolojik kapasitesinin; Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkeler, Körfezülkeleri, Kafkasya, Balkanlar ve Kuzey Afrika’dan Sahra Altı Afrika’ya uzanangeniş bir coğrafyada örnek bir model oluşturabileceği ifade edildi.

Bu çerçevede,ortak projeler, bilgi paylaşımı ve birlikte üretim odaklı iş birliğimodellerinin geliştirilmesine yönelik fırsatlar ele alındı. Prof. Dr. AytuğAltundağ, Türkiye’nin bu geniş coğrafyada ortak üretim ve iş birliği için güçlübir zemin sunduğunu belirtti.

Parçacıkhızlandırıcıları: stratejik ve çok alanlı bir teknoloji

Çalıştaydayapılan değerlendirmelerde, parçacık hızlandırıcıları teknolojilerinin yalnızcasağlık alanıyla sınırlı olmadığına dikkat çekildi. Bu teknolojilerin; sanayi,savunma, uzay, ilaç ve ileri malzeme teknolojileri gibi birçok kritik alandayüksek katma değer üreten stratejik bir altyapı niteliği taşıdığı vurgulandı.

Bu kapsamda;proton merkezlerinin teknolojik farklılıkları, işletme ve yönetişim modelleri,sürdürülebilirlik kriterleri, uluslararası sağlık turizmine olası etkileri veoperasyonel gereksinimler ayrıntılı biçimde ele alındı.

SağlıkBakanlığı katkısı ve yol haritası çıktıları

Çalıştayda,Sağlık Bakanlığı’nın proton komisyonunda görev alan uzmanların katkılarıylaTürkiye’nin Ulusal Proton ve Parçacık Hızlandırıcıları Yol Haritası için temelyaklaşımlar ve öncelikli alanlar kapsamlı şekilde değerlendirildi. Elde edilençıktıların; ilgili kamu kurumlarıyla paylaşılacak raporlar ve ekosistempaydaşları arasında kurulacak ortak çalışma mekanizmalarıyla somutlaştırılmasıhedefleniyor.

Ortak akılve sürdürülebilir kapasite vurgusu

Çalıştayın,ekosistem temelli bulut kümelenmelerinin oluşturulması açısından önemli bireşik olduğuna işaret eden Prof. Dr. Aytuğ Altundağ, şu değerlendirmede bulundu:“Kamuyu, akademiyi, sanayiyi ve sivil toplumu bir araya getiren, ülkenin ortakaklını güçlendiren bir bulut kümelenme modelini hedefliyoruz. Bu yaklaşım,proton ve parçacık hızlandırıcıları gibi stratejik teknolojilerdesürdürülebilir başarı için kritik öneme sahip.”

PROPAR-TEK,çalıştay çıktılarının; Türkiye’de proton tedavileri ve parçacıkhızlandırıcıları alanında uluslararası standartlarda sürdürülebilir kapasiteoluşturulmasına, yerli yetkinliklerin geliştirilmesine ve Türkiye’nin bölgeselbir çekim merkezi olarak konumunun güçlenmesine katkı sağlamasını amaçlıyor.